.
ΤΡΕΙΣ ΟΜΙΛΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΜΕ ΤΙΣ ΕΙΚΑΣΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ, ΤΗΝ ΕΝΔΥΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΛΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ
ΠΕΜΠΤΗ 26 Νοε - 10 Δεκ, 18:30-20:30 (ΓΜ)
ΤΙΜΗ ΕΝΟΤΗΤΑΣ 3 ΟΜΙΛΙΩΝ: 65€ ΠΑΚΕΤΟ
Γιάννης Μετζικώφ, Ζωγράφος – Σκηνογράφος – Ενδυματολόγος
1η ΟΜΙΛΙΑ: 26 Νοεμβρίου – Το τραγικό στοιχείο στον κόσμο του θεάτρου και των εικαστικών τεχνών
Στη συνάντησή μας αυτή θα μιλήσουμε για την αναζήτηση του τραγικού στοιχείου και θα επικεντρωθούμε στις ποικίλες μορφές τέχνης που το εκφράζουν μέσα στο δημιουργικό στερέωμα. Είναι η ζωγραφική, η γλυπτική, η χαρακτική, η μουσική, μα πάνω απ’ όλα το θέατρο, που έχει το σπάνιο χάρισμα να ενώνει μαζί όλες αυτές τις διαφορετικές τέχνες για να παράξει τελικά ένα και μόνο κοινό έργο τέχνης, που είναι η παράσταση. Ένα δημιούργημα δηλαδή συλλογικής προσπάθειας από τη μια, και από την άλλη ο προσωπικός θρίαμβος του κάθε καλλιτέχνη που συμμετέχει χωριστά. Εικόνες από το εικαστικό φάσμα που κλείνουν μέσα τους το συναισθηματικό στοιχείο της τραγικότητας, της βασάνου, του φόβου, της αγωνίας και του πόνου των ανθρώπων, έτσι όπως, καταφεύγοντας στη δημιουργία έργων τέχνης, λειτουργούν λυτρωτικά για τους ίδιους και για τους θεατές. Έτσι λοιπόν, αναλύοντας και επεξηγώντας πολυάριθμες αποκαλυπτικές εικόνες, θα παρακολουθήσουμε μαζί την κατασκευαστική εξέλιξη και διαδοχική προετοιμασία των ενδυμάτων μιας δικής μου παράστασης αρχαίας τραγωδίας, από την πρώτη στιγμή του σχεδιασμού μέχρι το τελευταίο χειροκρότημα και την υπόκλιση των ηθοποιών στο αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου.
2η ΟΜΙΛΙΑ: 3 Δεκεμβρίου – Ο κόσμος των ενδυμάτων
Αυτή μας η συνάντηση αφορά σε ένα πραγματικά μεγάλο κεφάλαιο του ανθρώπινου πολιτισμού που λέγεται «ένδυση των ανθρώπων». Ένας πολιτισμός που κυριολεκτικά χάνεται στο βάθος του χρόνου και που οι ρίζες του δεν έχουν απλώς να κάνουν με μια ανάγκη προστασίας του ανθρώπου, αλλά που σχετίζεται και με κάθε μορφή πολιτικής ή θρησκευτικής εξουσίας και επιβολής ισχύος, με τη φτώχεια, τον πλούτο, τις αρετές, την ομορφιά, τη θεολογία, τον έρωτα, τις ταξικές διαφορές, τον πόλεμο και ιδιαίτερα με το θέατρο, καθώς αυτή η τέχνη λειτουργεί με τις μεταμορφώσεις. Οι μεταμορφώσεις των ηθοποιών σε ήρωες του κειμένου λειτουργούν πειστικά, και κάποτε μεταφυσικά, στο να κατανοήσουν τα πλήθη των θεατών τα, σπάνια σε πολυτιμότητα, λογοτεχνικά κείμενα μέσω του ερμηνευτικού λόγου και της εικόνας. Σήμερα, οι κατασκευαστικές εκφάνσεις και οι τεχνικές εμπειρίες των, ανά τις εποχές και τις περιοχές του κόσμου, ενδυμάτων, ενσωματώνονται στις γνώσεις μας για την ιστορική πορεία των λαών, αλλά και για τις προθέσεις, τις βλέψεις, τις διαθέσεις και τις πεποιθήσεις των ατόμων γύρω μας. Στις μέρες μας υπάρχουν διάσημα μουσεία σε όλον τον πλανήτη που φιλοξενούν ενδυματολογικούς θησαυρούς χαρακτηρισμένους ως αληθινά έργα τέχνης. Αντίστοιχα, ενδύματα σε ιστορικές, λαογραφικές και εθνολογικές συλλογές διαγράφουν την πολιτιστική πορεία γενεών και αποτελούν τεκμήρια και παρακαταθήκες για τους μελετητές των πανεπιστημίων μας.
3η ΟΜΙΛΙΑ: 10 Δεκεμβρίου 2026 – Λαϊκός πολιτισμός και θέατρο
Αναμφισβήτητα ο λαϊκός πολιτισμός αποτελεί το ουσιαστικότερο στοιχείο της ταυτότητάς μας, ένας πολιτισμός που ονομάζουμε παράδοση και που ανήκει στην καθημερινότητα των λαϊκών ανθρώπων, καθώς συμπορεύεται και συνυπάρχει μαζί τους στις αναρίθμητες εκφράσεις του βίου τους. Μέσα δηλαδή από τα πένθη, τους γάμους, τα τραγούδια, τα γλέντια, τους ξενιτεμούς, τα ενδύματα, τους χορούς, την ποίηση, τη λογοτεχνία, τα αρχιτεκτονήματα, ένας απέραντος κόσμος ομορφιάς που, με τον τρόπο του, επηρεάζει το σήμερα και επιδρά διαρκώς στην αισθητική και το ήθος ενός ολόκληρου λαού. Το θέατρο ήταν και είναι μια τέχνη βαθιά γοητευμένη από τον λαϊκό πολιτισμό, γιατί συχνά ανατρέχει πίσω σε αρχαίες παρακαταθήκες και αντλεί επινοήσεις, πλούτο και εμπειρίες, που, χρόνια πριν, άλλοι άνθρωποι υιοθέτησαν και μας παρέδωσαν προσπαθώντας να προσδώσουν ομορφιά και εκλέπτυνση σε ό,τι έφτιαχναν τότε. Επιδράσεις και διδασκαλίες αιώνων από κατοχές άλλων πολιτισμών -τουρκικές, βενετσιάνικες, βυζαντινές- ένα εκπληκτικό δηλαδή μωσαϊκό αφομοιωμένων τεχνικών σε κατασκευές σπάνιας δεξιότητας, έτσι όπως μόνο η ελληνική σκέψη μπορεί να συνδυάσει.
Ο Γιάννης Μετζικώφ γεννήθηκε το 1955 στο Καστέλι Κισσάμου Χανίων και μεγάλωσε στην Καστέλα του Πειραιά. Απόφοιτος της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών της Αθήνας το 1980, είχε δάσκαλο στο τμήμα ζωγραφικής τον Γιάννη Μόραλη και στο τμήμα σκηνογραφίας- ενδυματολογίας τον Βασίλη Βασιλειάδη. Μετά το πέρας της στρατιωτικής του θητείας, και ενώ ήδη είχε παρουσιάσει τη δουλειά του σε αρκετές ατομικές και ομαδικές εκθέσεις ζωγραφικής και γλυπτικών κατασκευών στην Ελλάδα και το εξωτερικό, ασχολήθηκε με το θέατρο και συγκεκριμένα με τη σκηνογραφία και την ενδυματολογία. Ο Γιώργος Μιχαηλίδης ήταν ο άνθρωπος που τον παρουσίασε στο κοινό για πρώτη φορά με την παράσταση «Κρίμα που είναι πόρνη» του Τζων Φορντ. Από τότε και για πολλά χρόνια, έχει εργαστεί σε πλήθος παραστάσεων στο Εθνικό Θέατρο, το Κ.Θ.Β.Ε., τον Θ.Ο.Κ., το Θέατρο Τέχνης, την Εθνική Λυρική Σκηνή, το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, στα περισσότερα ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ., σε πολλούς ιδιωτικούς θιάσους, σε παραγωγές εκτός Ελλάδος και σε κάθε μορφή και είδος θεάτρου. Εκθέσεις του Γιάννη Μετζικώφ έχουν φιλοξενηθεί στο μουσείο Αλεξάντερ Πούσκιν στη Μόσχα, στο Ρωσικό Κρατικό Μουσείο στην Αγία Πετρούπολη, στο Μουσείο της Πόλεως της Βαλένθια, στην Μπιενάλε του Σάο Πάολο, στην Αλ ντε Σααρμπέκ στις Βρυξέλλες και σε πολλές ελληνικές συλλογές και παρουσιάσεις. Το φθινόπωρο του 2010, η Εθνική Πινακοθήκη της Ελλάδας τον τίμησε παρουσιάζοντας το σύνολο του εικαστικού έργου του στο θέατρο με πολύμηνη έκθεση. Η έκθεση παρουσιάστηκε στη γενέτειρα πόλη του, τα Χανιά, και έκλεισε την πορεία της στο Covent Garden του Λονδίνου στις 26 Οκτωβρίου του 2011.